Massachusetts Civics Online Know your government, know your rights, and get involved.
Bogga Hore›Dastuurka Maraykanka

Soomaali

Dastuurka Maraykanka

Ku akhri luqaddaada (Read in your language)
Hordhaca

Annaga oo ah dadka Maraykanka, annagoo ujeedkeennu yahay inaan dhisno Midow ka sii dhammaystiran, hirgelinno Caddaalad, xaqiijinno xasilloonida gudaha, damaanad-qaadno difaaca guud, horumarinno wanaagga guud, isla markaana xaqiijinno barakooyinka Xorriyadda annaga iyo jiilalka naga dambeeya, waxaan dejinaynaa oo aasaasaynaa Dastuurkan loogu talagalay Maraykanka.

Qodobka I: Laanta Sharci-dejinta

Qaybta 1aad: Kongareeska

Dhammaan Awoodaha sharci-dejinta ee halkan lagu bixiyay waxaa yeelan doona Kongareeska Mareykanka, kaas oo ka koobnaan doona Aqalka Senate-ka iyo Aqalka Wakiillada.

Qaybta 2aad: Golaha Wakiillada

Golaha Wakiilladu wuxuu ka koobnaan doonaa Xubno ay soo xushaan Dadka Gobolladu dhowrka ah sanad kasta, Cod-bixiyeyaasha Gobol kastana waxay yeelan doonaan shuruudaha looga baahan yahay Cod-bixiyeyaasha Laanta ugu badan ee Sharci-dejinta Gobolka.

Qofna ma noqon karo Wakiil aan gaarin da’da shan iyo labaatan sano, oo toddoba sano ahaa Muwaadin Mareykan ah, oo aan marka la doorto noqon doonin Degane ka tirsan Gobolka lagu dooran doono.

Wakiillada iyo Canshuuraha Tooska ah waxaa loo qaybin doonaa dhowr Gobol oo laga yaabo inay ku jiraan Midowgan, sida ku cad Lambarradooda, taas oo lagu go’aamin doono iyadoo lagu darayo Tirada Dadka Xorta ah oo dhan, oo ay ku jiraan kuwa ku xiran Adeegga Muddo Sannado ah, iyo marka laga reebo Hindida aan canshuurta laga qaadin, saddex-meelood meel dhammaan Dadka kale. Tirakoobka dhabta ah waxaa la sameyn doonaa saddex Sannadood gudahood ka dib Shirka ugu horreeya ee Kongareeska Mareykanka, iyo muddo kasta oo ku xigta oo toban Sano ah, sida ay sharcigu u farayo. Tirada Wakiilladu kama badnaan doonto hal soddon Kun kasta, laakiin Gobol kastaa wuxuu yeelan doonaa ugu yaraan hal Wakiil; ilaa inta la sameynayo tirakoobkaas, Gobolka New Hampshire wuxuu xaq u yeelan doonaa inuu doorto saddex, Massachusetts siddeed, Rhode-Island iyo Providence Plantations hal, Connecticut shan, New-York lix, New Jersey afar, Pennsylvania siddeed, Delaware hal, Maryland lix, Virginia toban, North Carolina shan, South Carolina shan, iyo Georgia saddex.

Marka boosaska bannaan ay ka dhacaan Wakiillada Gobol kasta, Hay’adda Fulinta ee ay khuseyso ayaa soo saari doonta Warqadaha Doorashada si loo buuxiyo boosaska bannaan.

Golaha Wakiilladu wuxuu dooran doonaa Guddoomiye iyo Mas’uuliyiin kale; waxayna yeelan doonaan awoodda kaliya ee lagu soo oogi karo dacwadda.

Qaybta 3aad: Aqalka Senate-ka

Aqalka Senate-ka ee Mareykanka wuxuu ka koobnaan doonaa laba Senator oo ka kala socda Gobol kasta, oo ay soo doortaan Sharci-dejiyeyaashooda, muddo lix sano ah; Senator kastana wuxuu yeelan doonaa hal Cod.

Isla marka la isu keeno natiijada Doorashada koowaad, waxaa loo qaybin doonaa si siman saddex fasal. Kuraasta Senatarrada Fasalka Koowaad waa in la banneeyaa marka uu dhammaado Sannadka Labaad, Fasalka Labaad marka uu dhammaado Sannadka Afaraad, iyo Fasalka Saddexaad marka uu dhammaado Sannadka lixaad, si saddex meelood meel loo doorto Sannadka Labaad; haddii boosaska bannaan ay dhacaan iyadoo la iscasilo, ama si kale, inta lagu jiro Fasaxa Sharci-dejinta ee Gobol kasta, Hay’addoodu waxay samayn kartaa Ballanqaadyo ku-meel-gaar ah ilaa Shirka xiga ee Sharci-dejinta, kaas oo markaa buuxin doona Boosaska bannaan.

Qofna ma noqon karo Senator aan gaarin da’da soddon sano, oo sagaal sano ah Muwaadin Mareykan ah, oo aan marka la doorto noqon doonin Degane Gobolka loo dooran doono.

Madaxweyne Ku-xigeenka Mareykanka wuxuu noqon doonaa Madaxweynaha Aqalka Senate-ka, laakiin cod ma yeelan doono, haddii aan si siman loo qaybin.

Aqalka Senate-ku wuxuu soo xuli doonaa Saraakiishooda kale, iyo sidoo kale Madaxweyne ku meel gaar ah, marka uu maqan yahay Madaxweyne Ku-xigeenka, ama marka uu qabanayo xilka Madaxweynaha Mareykanka.

Aqalka Sare wuxuu yeelan doonaa awoodda kaliya ee uu ku qaadi karo dhammaan dacwadaha la xiriira dacwadda. Marka loo fadhiyo ujeeddadaas, waxay ku jiri doonaan dhaar ama xaqiijin. Marka Madaxweynaha Mareykanka la maxkamadeeyo, Guddoomiyaha Maxkamadda Sare ayaa guddoomin doona: Qofna laguma xukumi doono iyada oo aan la isku raacin saddex meelood meel xubnaha jooga.

Xukunka Kiisaska Xilka Qaadista kama badnaan doono in laga saaro Xafiiska, iyo in laga joojiyo u-qalmitaanka qabashada iyo ku raaxaysiga Xafiis kasta oo sharaf, Kalsooni ama Faa’iido ah oo hoos yimaada Mareykanka: laakiin dhinaca la xukumay ayaa si kastaba ha ahaatee mas’uul ka noqon doona oo lagu soo oogi doonaa Dacwad, Maxkamadeyn, Xukun iyo Ciqaab, sida uu qabo Sharciga.

Qaybta 4aad: Doorashooyinka

Waqtiga, Meelaha iyo Habka loo qabanayo Doorashooyinka Senator-ka iyo Wakiillada, waxaa gobal kasta ku qeexi doona Sharci-dejiyeyaashooda; laakiin Kongareesku wuxuu waqti kasta sharci ahaan samayn karaa ama wax ka beddeli karaa Xeerarkaas, marka laga reebo Goobaha Senator-ka ee la dooranayo.

Shirweynuhu wuxuu kulmi doonaa ugu yaraan hal mar sannadkii, shirkaasna wuxuu dhici doonaa Isniinta ugu horreysa bisha Diseembar, haddii aanay sharcigu u cayimin Maalin kale.

Qaybta 5aad: Awoodaha iyo Waajibaadka Golaha

Aqal kasta wuxuu noqon doonaa Garsooraha Doorashooyinka, Soo Celinta iyo Aqoonta Xubnihiisa, Aqlabiyadda mid walbana waxay noqon doontaa Kooram si uu u qabto Shaqada; laakiin Tiro yar ayaa dib loo dhigi karaa maalinba maalinta ka dambeysa, waxaana loo oggolaan karaa inay ku qasbaan Xubnaha maqan inay soo xaadiraan, si waafaqsan, iyo ciqaabaha uu Aqal kastaa bixin karo.

Aqal kastaa wuxuu go’aamin karaa Xeerarka Dacwadihiisa, wuxuu ciqaabi karaa Xubnihiisa Dhaqan aan nidaamsanayn, iyo, marka la isku raaco saddex meelood laba meel, wuxuu ka saari karaa Xubin.

Aqal kastaa wuxuu hayn doonaa Joornaal ku saabsan Dacwadihiisa, mararka qaarna wuxuu daabacaa isla sidaas, marka laga reebo Qaybaha Xukunkooda u baahan Qarsoodi; iyo Hayada iyo Maya ee Xubnaha labada Aqal ee su’aal kasta, marka la rabo shan meelood meel ka mid ah kuwa hadda jooga, waxaa lagu qori doonaa Joornaalka.

Aqalka, inta lagu jiro Kalfadhiga Shirweynaha, midkoodna, iyada oo aan la helin ogolaanshaha kan kale, dib uma dhigi doono wax ka badan saddex maalmood, mana aadi doono meel kale oo aan ahayn meesha ay labada Aqal ku fadhiyaan.

Qaybta 6aad: Xuquuqda iyo Naafada Xubnaha

Aqalka Senate-ka iyo Wakiilladu waxay heli doonaan Magdhow ku saabsan adeegyadooda, si sharcigu u xaqiijiyo, oo laga bixin doono Khasnadda Mareykanka.

Dhammaan kiisaska, marka laga reebo Khiyaano Qaran, Dembi iyo Jebinta Nabadda, waxay mudnaan u yeelan doonaan xarigga inta ay joogaan Kalfadhiga Aqalladooda, iyo marka ay tagayaan iyo marka ay ka soo laabanayaan; iyo hadal ama dood kasta oo ka dhacda labada Aqal, laguma weydiin doono meel kale.

Qaybta 7aad: Geeddi-socodka Sharci-dejinta

Dhammaan Hindise-sharciyeedyada kor u qaadista dakhliga waxay ka soo bilaaban doonaan Aqalka Wakiillada; laakiin Aqalka Guurtidu wuxuu soo jeedin karaa ama ku raaci karaa wax-ka-beddelka sida ku xusan Hindise-sharciyeedyada kale.

Hindise sharciyeed kasta oo ka soo baxa Aqalka Wakiillada iyo Aqalka Senate-ka, ka hor inta uusan noqon Sharci, waxaa la horgeyn doonaa Madaxweynaha Mareykanka; haddii uu ansixiyo waa inuu saxiixo, haddii kalena waa inuu dib u soo celiyaa, iyadoo ay jiraan Diidmadiisa Aqalka uu ka soo jeedo, kaasoo si guud u gelin doona Diidmaadaha Joornaalkooda, oo dib u eegi doona. Haddii ka dib Dib-u-eegistaas, laba meelood meel Golahaas uu ogolaado inuu ansixiyo Hindise sharciyeedka, waxaa loo diri doonaa, oo ay weheliyaan Diidmaadaha, Aqalka kale, kaas oo sidoo kale dib loogu eegi doono, haddii ay ansixiyaan laba meelood meel Golahaas, wuxuu noqon doonaa Sharci. Laakiin dhammaan kiisaskaas, Codadka labada Aqal waxaa lagu go’aamin doonaa Haa iyo Maya, Magacyada Dadka u codeynaya iyo kuwa ka soo horjeeda Hindise sharciyeedkana waxaa lagu qori doonaa Joornaalka Aqal kasta siday u kala horreeyaan.

Haddii Madaxweynuhu uusan soo celin doonin Hindise Sharciyeed toban maalmood gudahood (Axadaha marka laga reebo) ka dib marka loo soo bandhigo, isla Sharcigu wuxuu noqon doonaa sida uu u saxiixay, haddii uusan Kongareesku dib u dhigin ka hor istaagin soo laabashadiisa, xaaladdu sidaas ma noqon doonto Sharci.

Amar kasta, Go’aan, ama Cod kasta oo laga yaabo in Heshiiska Golaha Guurtida iyo Aqalka Wakiilladu lagama maarmaan noqdo (marka laga reebo su’aal ku saabsan dib u dhigista) waxaa loo gudbin doonaa Madaxweynaha Mareykanka; ka hor inta uusan dhaqan gelin, uu ansixiyo, ama uusan diidin, waxaa dib u celin doona saddex meelood laba meel Golaha Guurtida iyo Aqalka Wakiillada, sida ku cad Xeerarka iyo Xaddidaadaha ku xusan Kiiska Hindise-sharciyeedka.

Qaybta 8aad: Awoodaha Kongareeska

Koongarasku wuxuu yeelan doonaa Awood:

  • In la dhigo oo la ururiyo Canshuuraha, Waajibaadka, Lacagaha la soo geliyo iyo Canshuuraha la soo geliyo, si loo bixiyo Deynta loona bixiyo Difaaca guud iyo Daryeelka guud ee Mareykanka; laakiin dhammaan Waajibaadka, Lacagaha la soo geliyo iyo Canshuuraha la soo geliyo waa inay ahaadaan kuwo isku mid ah oo ku baahsan Mareykanka oo dhan;
  • Inaad lacag ku amaahato deynta Mareykanka;
  • In la xakameeyo Ganacsiga Dalalka Shisheeye, iyo Dalalka Qaar, iyo Qabiilada Hindiya;
  • In la sameeyo Xeer isku mid ah oo ku saabsan Dhalashada, iyo Shuruuc isku mid ah oo ku saabsan arrimaha Musuqmaasuqa ee ka dhaca guud ahaan Mareykanka;
  • In la sameeyo lacag, la nidaamiyo qiimaha, iyo lacagta qalaad, lana hagaajiyo heerka miisaanka iyo cabbiraadda;
  • Si loo bixiyo Ciqaabta been abuurka ah ee Dammaanadaha iyo Lacagta hadda jirta ee Mareykanka;
  • In la dhiso Xafiisyada Boostada iyo Wadooyinka Boostada;
  • In la hormariyo Horumarka Sayniska iyo Farshaxanka waxtarka leh, iyadoo la hubinayo in Qorayaasha iyo Hal-abuurayaashu ay helaan Waqtiyo xaddidan oo ay ku heli karaan Qoraalladooda iyo Daah-furkooda;
  • In Maxkamadaha laga dhigo kuwo ka hooseeya Maxkamadda Sare;
  • In la qeexo oo la ciqaabo Burcad-badeednimada iyo dambiyada ka dhaca Baddaha sare, iyo dambiyada ka dhanka ah Sharciga Qarammada;
  • In lagu dhawaaqo Dagaal, la bixiyo Warqadaha Xadgudubka iyo Aargoosiga, lana sameeyo Xeerar ku saabsan Qabsashada Dhulka iyo Biyaha;
  • In la ururiyo lana taageero Ciidamada, laakiin loo qoondeeyo Lacagta loo isticmaalo taas muddo ka badan laba sano;
  • Si loo bixiyo loona ilaaliyo Ciidanka Badda;
  • In la sameeyo Xeerar loogu talagalay Dowladda iyo Nidaaminta Ciidamada Dhulka iyo Badda;
  • In la diyaariyo baaqa loogu yeerayo Maleeshiyada inay fuliyaan Shuruucda Midowga, caburiyaan kacdoonnada iyo iska caabiyaan duullaanka;
  • In la bixiyo abaabulka, hubaynta, iyo edbinta Maleeshiyaadka, iyo maamulidda Qayb ka mid ah oo ka mid ah kuwa loo shaqaaleysiin karo Adeegga Mareykanka, iyadoo loo qoondeeyay Dowladaha siday u kala horreeyaan Magacaabista Saraakiisha, iyo Awoodda tababaridda Maleeshiyaadka sida waafaqsan anshaxa uu u dhigay Kongareeska;
  • In la sameeyo Sharci gaar ah dhammaan Kiisaska, iyadoo laga duulayo Degmadaas (aan ka badnayn toban mayl oo laba jibbaaran) sida laga yaabo, iyadoo la joojinayo Gobollo gaar ah iyo Aqbalaadda Kongareeska, inay noqoto Xarunta Dowladda Mareykanka, iyo inay u dhaqanto sida Awooda dhammaan Meelaha lagu iibsado Oggolaanshaha Sharci-dejinta ee Gobolka ay ku taal, si loo dhiso Qalcadaha, Joornaalada, Arsenal-ka, Dekedaha iyo Dhismayaasha kale ee loo baahan yahay; iyo
  • In la sameeyo dhammaan sharciyada lagama maarmaanka u ah fulinta awoodaha kor ku xusan, iyo dhammaan awoodaha kale ee Dastuurkan siiyay Dowladda Mareykanka, ama waax kasta ama sarkaal kasta.

Qaybta 9aad: Awoodaha loo diiday Kongareeska

Socdaalka ama Soo dejinta Dadkaas sida mid ka mid ah Gobollada hadda jira waxay u qaadan doontaa inay habboon tahay in la qirto, Kongareesku ma mamnuuci doono ka hor Sannadka kunka iyo siddeedaad, laakiin Canshuur ama waajibaad ayaa lagu soo rogi karaa Soo dejintaas, oo aan ka badnayn toban doolar Qof kasta.

Mudnaanta Qormada Habeas Corpus lama joojin doono, haddii aysan jirin Kiisaska Kacdoon ama Duullaan ay Badbaadadu u baahan karto.

Hindise Sharciyeedka Gaaritaanka ama Sharcigii hore ee ka dambeeyay lama ansixin doono.

Canshuurta aan la bixin karin, ama canshuur kale oo toos ah, waa in aan la saarin, haddii aanay ku jirin saamiga Tirakoobka ama Tirakoobka halkan ku qoran ee hore loo faray in la qaado.

Canshuur ama Canshuur lagama saari karo alaabta laga dhoofiyo Gobol kasta.

Xeerka Ganacsiga ama Dakhliga laguma siin doono Doorbid Dekedaha Gobol ka duwan kuwa Gobol kale: sidoo kale Maraakiibta ku xiran ama ka imanaya Gobol kale laguma qasbi karo inay soo galaan, ka baxaan, ama bixiyaan Canshuuraha.

Lacag lagama soo saari karo Khasnadda, laakiin waxay ka dhalan kartaa qoondada uu sameeyay Sharcigu; waxaana mar mar la daabacaa warbixin iyo xisaab celin joogto ah oo ku saabsan rasiidhada iyo kharashaadka dhammaan Lacagta Dadweynaha.

Mareykanka ma siin doono wax cinwaan sharafeed ah: Qofna oo haysta xafiis faa’iido ama kalsooni ah oo hoos yimaada, isaga oo aan ogolaansho ka haysan Kongareeska, ma aqbali doono wax hadiyad ah, Abaalmarin, Xil, ama Magac, nooc kasta ha ahaatee, oo ka yimid Boqor, Amiir, ama Dowlad shisheeye.

Qaybta 10aad: Awoodaha Loo Diiday Dowladaha

Dowladna ma geli doonto Heshiis, Isbahaysi, ama Midow; waxay bixin doontaa Warqadaha Marque iyo Reprisal; lacag qadaadiic ah; waxay soo saari doontaa Biilasha Amaahda; waxay ka dhigi doontaa wax aan ahayn Dahab iyo Lacag dalab ah bixinta Deymaha; waxay ansixin doontaa Biil kasta oo ah Dhameystiraha, sharcigii hore ee xaqiiqda, ama Sharciga wax u dhimaya Waajibaadka Qandaraasyada, ama waxay siin doontaa Magac kasta oo Sharaf leh.

Ma jiro Dowlad, iyada oo aan ogolaansho ka haysan Kongareeska, oo aan saarin wax amar ama waajibaad ah oo ku saabsan Soo dejinta ama Dhoofinta, marka laga reebo waxa lagama maarmaanka u ah fulinta Sharciyada kormeerka: iyo wax soo saarka saafiga ah ee dhammaan Waajibaadka iyo Impost, oo ay dejisay Dowlad kasta oo ku saabsan Soo dejinta ama Dhoofinta, waxay noqon doontaa isticmaalka Khasnadda Mareykanka; dhammaan Sharciyadaasna waxaa hoos imaan doona Dib-u-eegista iyo Xakamaynta Kongareeska.

Dowladna, iyada oo aan ogolaansho ka haysan Kongareeska, ma qaadi doonto wax waajib ah oo ku saabsan Tonnage, inay haysato Ciidan, ama Maraakiib Dagaal wakhtiga Nabadda, inay la gasho Heshiis ama Heshiis kasta Dowlad kale, ama Awood shisheeye, ama ay la gasho Dagaal, haddii aan si dhab ah loo duulin, ama ay ku jirto khatar soo socota oo aan qiran doonin dib u dhac.

Qodobka II: Laanta Fulinta

Qaybta 1aad: Madaxweynaha

Awoodda fulinta waxaa yeelan doona Madaxweyne ka socda Mareykanka. Wuxuu xilka hayn doonaa muddada afarta sano ah, waxaana la dooran doonaa Madaxweyne ku xigeenka, oo loo doortay isla muddadaas, sida soo socota:

Gobol kasta wuxuu magacaabi doonaa, sida uu Sharci-dejintu u tilmaami karo, Tirada Cod-bixiyeyaasha, oo la mid ah tirada guud ee Senator-ka iyo Wakiillada ee Gobolku xaq ugu leeyahay Kongareeska: laakiin Senator ama Wakiil, ama qof haysta Xafiis Kalsooni ama Faa’iido oo hoos yimaada Mareykanka, looma magacaabi doono Cod-bixiye.

Cod-bixiyeyaashu waxay ku kulmi doonaan Gobolladooda, waxayna u codeyn doonaan laba qof, kuwaas oo ugu yaraan mid ka mid ah uusan la degenayn isla Gobolkooda. Waxayna samayn doonaan Liiska dhammaan Dadka u codeeyay, iyo Tirada Codadka midkiiba; Liiskaas oo ay saxiixi doonaan oo ay caddeyn doonaan, oo ay shaabad ku geyn doonaan Kursiga Dowladda Mareykanka, oo loo dirayo Madaxweynaha Aqalka Sare. Madaxweynaha Aqalka Sare, iyadoo ay joogaan Aqalka Sare iyo Aqalka Sare, wuxuu furi doonaa dhammaan Shahaadooyinka, ka dibna Codadka ayaa la tirin doonaa. Qofka haysta Tirada Codadka ugu badan ayaa noqon doona Madaxweynaha, haddii Tiradaasi ay tahay Aqlabiyadda Tirada Cod-bixiyeyaasha oo dhan ee la magacaabay; haddii ay jiraan in ka badan hal oo haysta Aqlabiyaddaas, oo leh tiro la mid ah Codadka, markaas Aqalka Wakiilladu wuxuu isla markiiba u dooran doonaa mid ka mid ah inuu noqdo Madaxweynaha; haddii uusan jirin qof leh Aqlabiyadda, markaas shanta ugu sarreysa ee Liiska ku jira Aqalka Sare ayaa sidaas oo kale u dooran doona Madaxweynaha. Laakiin marka la dooranayo Madaxweynaha, codadka waxaa qaadan doona Dowlad Goboleedyada, Wakiillada Gobol kasta oo leh hal Cod; Kooram ujeeddadaas ah wuxuu ka koobnaan doonaa Xubin ama Xubno ka socda laba meelood saddex meelood oo Gobollada ah, Aqlabiyadda dhammaan Gobolladana waa lagama maarmaan u ah Doorasho. Xaalad kasta, ka dib Doorashada Madaxweynaha, Qofka haysta Tirada ugu badan ee Cod-bixiyeyaasha ayaa noqon doona Madaxweyne Ku-xigeenka. Laakiin haddii ay jiraan laba ama in ka badan oo haysta Codad isku mid ah, Aqalka Guurtidu wuxuu ka dooran doonaa iyaga Cod-bixinta Madaxweyne Ku-xigeenka.

Kongareesku wuxuu go’aamin karaa Waqtiga la dooranayo Cod-bixiyeyaasha, iyo Maalinta ay codkooda dhiiban doonaan; Maalintaas oo isku mid noqon doonta Mareykanka oo dhan.

Qofna marka laga reebo Muwaadin dhalasho ahaan ku dhashay, ama Muwaadin Mareykan ah, waqtiga la ansixiyay Dastuurkan, uma qalmi doono Xafiiska Madaxweynaha; sidoo kale Qofna uma qalmi doono Xafiiskaas oo aan gaarin da’da soddon iyo shan sano, oo ahaa afar iyo toban sano degane gudaha Mareykanka.

Haddii Madaxweynaha laga qaado xilka, ama geeridiisa, iscasilaadiisa, ama uusan awoodin inuu guto waajibaadka iyo waajibaadka Xafiiskaas, isla sidaas ayaa loo wareejin doonaa Madaxweyne Ku-xigeenka, Kongareesku wuxuu sharci ahaan u dejin karaa Kiiska Xil ka qaadista, Dhimashada, Iscasilaada ama Awood la’aanta, labadaba Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku-xigeenka, isagoo ku dhawaaqaya Sarkaalka markaas u dhaqmi doona Madaxweyne, Sarkaalkaasna wuxuu u dhaqmi doonaa si waafaqsan, ilaa laga qaado Naafada, ama la doorto Madaxweyne.

Madaxweynuhu, sida ku cad Waqtiyada la sheegay, wuxuu heli doonaa adeegyadiisa, Magdhow, kaas oo aan la kordhin doonin ama aan la dhimi doonin inta lagu jiro Muddada loo doortay, mana heli doono muddadaas wax Magdhaw ah oo kale oo ka yimid Mareykanka, ama mid ka mid ah.

Kahor inta uusan bilaabin Fulinta Xafiiskiisa, waa inuu qaataa Dhaarta ama Xaqiijinta soo socota: “Waxaan si daacad ah ugu dhaaranayaa (ama u xaqiijinayaa) inaan si daacad ah u fulin doono Xafiiska Madaxweynaha Mareykanka, oo aan sida ugu wanaagsan ee aan awoodo u fulin doono, ilaalin doono, u ilaalin doono, una difaaci doono Dastuurka Mareykanka.”

Qaybta 2aad: Awoodaha Madaxweynaha

Madaxweynuhu wuxuu noqon doonaa Taliyaha Guud ee Ciidanka iyo Badda ee Mareykanka, iyo sidoo kale Milatariga dhowrka ah ee Mareykanka, marka loogu yeero Adeegga dhabta ah ee Mareykanka; wuxuu u baahan karaa ra’yi qoraal ah Sarkaalka ugu sarreeya ee Waaxyaha Fulinta, mowduuc kasta oo la xiriira Waajibaadka Xafiisyadooda, wuxuuna awood u leeyahay inuu bixiyo Cafis iyo Cafis dembiyada ka dhanka ah Mareykanka, marka laga reebo Kiisaska Xilka Qaadista.

Wuxuu awood u yeelan doonaa, marka la helo talada iyo ogolaanshaha Aqalka Sare, inuu sameeyo Heshiisyo, haddii laba meelood meel ka mid ah Senetarada jooga ay ogolaadaan; wuxuuna magacaabi doonaa, marka la helo talada iyo ogolaanshaha Aqalka Sare, wuxuuna magacaabi doonaa Safiiro, Wasiiro iyo Qunsuliyado kale oo dadweyne, Garsoorayaal Maxkamadda Sare, iyo dhammaan Saraakiisha kale ee Mareykanka, kuwaas oo magacaabistooda aan halkan lagu xusin si kale, oo lagu saleyn doono Sharciga: laakiin Golaha Wakiilladu wuxuu sharci ahaan ku wareejin karaa Magacaabista Saraakiisha hoose, sida ay u arkaan inay ku habboon tahay, Madaxweynaha oo keliya, Maxkamadaha Sharciga, ama Madaxda Waaxyaha.

Madaxweynuhu wuxuu awood u yeelan doonaa inuu buuxiyo dhammaan boosaska bannaan ee dhici kara inta lagu jiro fasaxa Aqalka Sare, isagoo siinaya Guddiyo dhacaya dhammaadka Kalfadhigooda xiga.

Qaybta 3aad: Waajibaadka Madaxweynaha

Marmar wuxuu siin doonaa Kongareeska Macluumaadka Gobolka Midowga, wuxuuna ku talin doonaa inay tixgeliyaan Tallaabooyinka uu ku xukumi doono kuwa lagama maarmaanka ah iyo kuwa lagama maarmaanka ah; wuxuu, munaasabadaha aan caadiga ahayn, isugu yeeri karaa labada Aqal, ama midkood, haddii ay dhacdo khilaaf dhexdooda ah, oo ku saabsan Waqtiga Dib-u-dhigista, wuxuu dib u dhigi karaa Waqtiga uu u malaynayo inuu ku habboon yahay; wuxuu qaabili doonaa Safiirada iyo Wasiirrada kale ee dadweynaha; wuxuu ka taxaddari doonaa in Sharciyada si daacad ah loo fuliyo, wuxuuna u xilsaari doonaa dhammaan Saraakiisha Mareykanka.

Qaybta 4aad: Xil ka qaadis

Madaxweynaha, Madaxweyne ku xigeenka iyo dhammaan Saraakiisha rayidka ah ee Mareykanka, waa laga qaadi doonaa xilka ka qaadista dacwadaha ku saabsan, iyo Xukunka Khiyaano Qaran, Laaluush, ama Dembiyo kale oo waaweyn iyo Xadgudubyo.

Qodobka III: Laanta Garsoorka

Qaybta 1aad: Garsoorka

Awoodda garsoorka ee Mareykanka waxaa yeelan doona hal Maxkamad oo sare, iyo Maxkamadaha hoose ee uu Kongareesku mararka qaar magacaabi karo oo uu dhisi karo. Garsoorayaasha, labadaba Maxkamadaha sare iyo kuwa hoose, waxay hayn doonaan Xafiisyadooda inta lagu jiro Dhaqanka wanaagsan, waxayna, waqtiyada la sheegay, heli doonaan Adeegyadooda, Magdhow, kaas oo aan la dhimi doonin inta ay Xafiiska ku sii jiraan.

Qaybta 2aad: Awoodda

Awoodda garsoorku waxay ku fidsan tahay dhammaan Kiisaska, ee Sharciga iyo Sinnaanta, ee ka soo baxa Dastuurkan, Sharciyada Mareykanka, iyo Heshiisyada la sameeyay, ama la samayn doono, iyagoo hoos yimaada Awooddooda; dhammaan Kiisaska saameeya Safiirada, Wasiirada kale ee dadweynaha iyo Qunsuliyadaha; dhammaan Kiisaska maamulka iyo awoodda badda; Muranka ay Mareykanku u noqon doonto Dhinac; Muranka u dhexeeya laba ama in ka badan oo Gobol; inta u dhaxaysa Gobol iyo Muwaadiniin Gobol kale; inta u dhaxaysa Muwaadiniinta Gobollo kala duwan; inta u dhaxaysa Muwaadiniinta Gobolka isku midka ah ee sheeganaya Dhulalka iyadoo la raacayo Deeqaha Dowlado kala duwan, iyo inta u dhaxaysa Gobol, ama Muwaadiniintooda, iyo Dowladaha shisheeye, Muwaadiniinta ama Dadka.

Dhammaan kiisaska saameeya Safiirada, Wasiirada kale ee dadweynaha iyo Qunsulada, iyo kuwa ay Dowlad Goboleedku ka mid noqon doonto, Maxkamadda Sare waxay yeelan doontaa Awooda asalka ah. Dhammaan Kiisaska kale ee hore loo soo sheegay, Maxkamadda Sare waxay yeelan doontaa Awooda Rafcaanka, labadaba Sharciga iyo Xaqiiqada, iyadoo la raacayo Waxyaabaha Ka-reeban, iyo Xeerarka uu Koongarasku sameyn doono.

Maxkamadeynta dhammaan Dembiyada, marka laga reebo Kiisaska Dacwadda, waxaa qaadi doona Xeerbeegti; Maxkamadeyntaasna waxaa lagu qaban doonaa Gobolka lagu sameeyay Dembiyadaas; laakiin marka aan lagu sameyn Gobol kasta, Maxkamadeyntu waxay ka dhici doontaa Meel ama Meelo sida uu Kongareesku sharci ahaan farayo.

Qaybta 3aad: Khiyaano Qaran

Khiyaanada ka dhanka ah Mareykanka waxay ku jiri doontaa oo keliya in dagaal lagu soo rogo, ama in la raaco cadowgooda, lana siiyo Gargaar iyo Raaxo. Qofna laguma xukumi karo Khiyaano haddii aan lagu helin Markhaati laba Markhaati ah oo ku saabsan isla Sharciga Cad, ama Qirashada Maxkamadda Furan.

Kongareesku wuxuu yeelan doonaa awood uu ku dhawaaqo Ciqaabta Khiyaanada, laakiin qof kasta oo Khayaano gala kama shaqayn karo Musuqmaasuq Dhiig, ama Hanti-dhac marka laga reebo inta uu nool yahay Qofka la gaaray.

Qodobka IV: Dowladaha

Qaybta 1aad: Iimaanka Buuxa iyo Amaahda

Iimaan iyo Ammaan Buuxa ayaa Gobol kasta la siin doonaa Sharciyada, Diiwaanada, iyo Dacwadaha Garsoorka ee Dowlad kasta oo kale. Golaha Wakiilladuna wuxuu Sharciyada guud ku qeexi karaa qaabka loo caddeynayo Sharciyadaas, Diiwaanada iyo Dacwadahaas, iyo Saamaynta ay yeelan karaan.

Qaybta 2aad: Mudnaanta iyo Xasaanadaha

Muwaadiniinta Gobol kasta waxay xaq u yeelan doonaan dhammaan Mudnaanta iyo Xasaanadda Muwaadiniinta ee Gobollo dhowr ah.

Qof kasta oo lagu soo oogo dacwad Khiyaano Qaran, Dembi, ama Dambi kale oo Gobol kasta ah, oo ka baxsada Caddaaladda, oo laga helo Gobol kale, marka uu dalbado Hay’adda Fulinta ee Gobolka uu ka baxsaday, waa in loo dhiibaa, si loogu wareejiyo Gobolka leh awoodda Dembiyada.

Qofna oo ku xiran Shaqo ama Shaqo Gobol, sida ku cad Sharciyadiisa, oo u baxsada mid kale, looma oggolaan doono, iyadoo ay ugu wacan tahay Sharci ama Xeer kasta oo ku jira, in laga saaro Adeeggaas ama Shaqadaas, laakiin waxaa lagu wareejin doonaa Dacwadda Dhinaca uu u baahan yahay Adeeggaas ama Shaqadaas.

Qaybta 3aad: Gobollada iyo Dhulalka Cusub

Gobollo cusub ayaa laga yaabaa in uu Kongareesku ku daro Midowgan; laakiin Gobol cusub lama samayn karo ama lama dhisi karo gudaha Awoodda Gobol kale; Gobolna laguma samayn karo isgoyska laba ama in ka badan oo Gobollo ah, ama Qaybo ka mid ah Gobollada, iyada oo aan la helin ogolaanshaha Sharci-dejinta Gobollada ay khusayso iyo sidoo kale Kongareeska.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ka takhaluso oo uu sameeyo dhammaan Xeerarka iyo Xeerarka lagama maarmaanka ah ee khuseeya Dhulka ama Hantida kale ee uu leeyahay Mareykanka; mana jiro wax Dastuurkan ku jira oo loo fasiran karo mid ka soo horjeeda sheegashooyinka Mareykanka, ama Dowlad gaar ah.

Qaybta 4aad: Dowladda Jamhuuriga

Mareykanka wuxuu u damaanad qaadi doonaa Gobol kasta oo ka tirsan Midowgan qaab Dowladeed oo Jamhuuri ah, wuxuuna mid walba ka ilaalin doonaa duullaan; iyo marka la codsado Sharci-dejinta, ama Fulinta (marka aan la qaban karin Golaha Sharci-dejinta), rabshadaha qoyska.

Qodobka V: Habka Wax-ka-beddelka

Shirweynuhu, marka laba meelood meel labada Aqal ay u arkaan inay lagama maarmaan tahay, wuxuu soo jeedin doonaa wax ka beddelka Dastuurkan, ama, marka la codsado Sharci-dejinta laba meelood meel ee dhowr Gobol, wuxuu ku dhawaaqi doonaa Shirweyne lagu soo jeedinayo Wax ka beddelka, kaas oo, labada Kiisba, ansax u noqon doona dhammaan ujeeddooyinka iyo ujeeddooyinka, oo qayb ka ah Dastuurkan, marka ay ansixiyaan Sharci-dejinta saddex meelood meel ee dhowr Gobol, ama Heshiisyada saddex meelood meel, maadaama habka ansixinta mid ama mid kale uu soo jeedin karo Shirweynuhu; Iyadoo aan wax wax ka beddel ah la samayn karin ka hor Sannadka Kun iyo siddeed boqol iyo siddeedaad si kastaba ha ahaatee saameyn kuma yeelan doono Qodobbada koowaad iyo afraad ee Qaybta Sagaalaad ee Qodobka koowaad; iyo in Gobolna, iyada oo aan ogolaansho lahayn, laga qaadi doono Codbixin siman oo ka dhacda Aqalka Senate-ka.

Qodobka VI: Sarraynta iyo Dhaarta

Dhammaan deymaha la galay iyo kuwa la galay, ka hor inta aan la ansixin Dastuurkan, waxay u ansaxayaan Mareykanka sida ku cad Dastuurkan, sida ku cad Heshiiska.

Dastuurkan, iyo Xeerarka Mareykanka ee lagu sameyn doono iyadoo la raacayo; iyo dhammaan Heshiisyada la sameeyo, ama la sameeyo, iyadoo la raacayo Awoodda Mareykanka, waxay noqon doonaan Sharciga ugu sarreeya Dhulka; Garsoorayaasha Gobol kastana waxaa lagu xiri doonaa, wax kasta oo ku jira Dastuurka ama Xeerarka Gobol kasta oo ka soo horjeeda.

Senator-ka iyo Wakiillada hore loo soo sheegay, iyo Xubnaha Sharci-dejinta Gobollo dhowr ah, iyo dhammaan Saraakiisha fulinta iyo garsoorka, labadaba Mareykanka iyo dhowrka Gobol, waxaa ku waajib ah inay ku dhaartaan Dhaar ama Xaqiijin, si ay u taageeraan Dastuurkan; laakiin looma baahna imtixaan diimeed oo ah Aqoonsi Xafiis kasta ama Ammaan dadweyne oo hoos yimaada Mareykanka.

Qodobka VII: Ansixinta

Ansixinta Heshiisyada sagaalka Gobol, waxay ku filnaan doontaa in Dastuurkan la dhiso oo ay yeeshaan Dowladaha sidaas darteed ansixinaya.

Saxiixayaasha

George Washington, Madaxweyne iyo wakiil ka socda Virginia

Waxaa sidoo kale saxiixay wakiillada Dowladaha soo socda:

  • New Hampshire: John Langdon, Nicholas Gilman
  • Massachusetts: Nathaniel Gorham, Rufus King
  • Connecticut: William Samuel Johnson, Roger Sherman
  • New York: Alexander Hamilton
  • New Jersey: William Livingston, David Brearley, William Paterson, Jonathan Dayton
  • Pennsylvania: Benjamin Franklin, Thomas Mifflin, Robert Morris, George Clymer, Thomas FitzSimons, Jared Ingersoll, James Wilson, Gouverneur Morris
  • Delaware: George Read, Gunning Bedford Jr., John Dickinson, Richard Bassett, Jacob Broom
  • Maryland: James McHenry, Daniel of St. Thomas Jenifer, Daniel Carroll
  • Virginia: John Blair, James Madison Jr.
  • North Carolina: William Blount, Richard Dobbs Spaight, Hugh Williamson
  • South Carolina: John Rutledge, Charles Cotesworth Pinckney, Charles Pinckney, Pierce Butler
  • Georgia: William Few, Abraham Baldwin

Waxaa xaqiijiyay: William Jackson, Xoghayaha

Wax-ka-beddelka

Dastuurka oo ah qaab-dhismeedkii saxiixay 1787 wuxuu ku dhammaaday Qodobka VII. Wax kasta oo hoos ku qoran ayaa lagu daray ka dib, sababtoo ah dukumeentiga waxaa loo dhisay in la beddelo. Labaatan iyo toddoba wax-ka-beddel ayaa la ansixiyay in ka badan laba qarni, kumanaan kalena waa la soo jeediyay oo way ku guuldareysteen.

U akhri inay yihiin diiwaan doodo dhab ahaantii lagu guuleystay. Wax-ka-beddelka Koowaad wuu jiraa sababtoo ah gobolladu way diideen inay ansixiyaan iyagoon haysan dammaanad qoraal ah oo ku saabsan hadalka, saxaafadda, isu imaatinka, diinta, iyo codsiga. Saddex iyo tobnaad, afar iyo tobnaad, iyo shan iyo tobnaad waxay ka soo baxeen Dagaalkii Sokeeye. Saddex iyo tobnaad waxay haweenka u qaadatay toddobaatan iyo laba sano oo abaabul ah. Labaatan iyo lixaad waxay da’da codbixinta hoos ugu dhigtay siddeed iyo toban halka ardayda la qorayay sagaal iyo toban, waxayna si ka dhaqso badan u dhaqaaqday wax-ka-beddel kasta oo kale oo taariikhda Mareykanka ah.

Wax-ka-beddelka 1aad: Diinta, Hadalka, Saxaafadda, Golaha, iyo Codsiga

Koongarasku ma samayn doono sharci ixtiraamaya hay’ad diimeed, ama mamnuucaya ku dhaqanka xorta ah; ama xaddidaya xorriyadda hadalka, ama saxaafadda; ama xuquuqda dadku si nabad ah isugu imaan karaan, iyo inay ka codsadaan Dowladda inay wax ka qabato cabashooyinka.

Wax-ka-beddelka II: Xuquuqda Hubka Qaadista

Maleeshiyo si wanaagsan loo nidaamiyay, oo lagama maarmaan u ah amniga Dowlad xor ah, xuquuqda dadku u leeyihiin inay haystaan oo ay qaataan Hubka, laguma xadgudbi doono.

Wax-ka-beddelka III: Qaybinta Askarta

Askarina, waqtiga nabadda, laguma hayn karo guri kasta, iyada oo aan la haysan ogolaanshaha Mulkiilaha, ama xilliga dagaalka, laakiin si sharcigu u farayo.

Wax-ka-beddelka IV: Raadinta iyo Qabsashada

Xaqqa dadku u leeyihiin inay ku kalsoonaadaan naftooda, guryahooda, warqadahooda, iyo saameyntooda, iyagoo ka hortagaya baaritaannada iyo qabsashada aan macquulka ahayn, laguma xadgudbi doono, mana jiri doonto wax damaanad ah oo la bixin karo, laakiin sabab macquul ah, oo lagu taageerayo Dhaarta ama xaqiijinta, gaar ahaan sharraxaadda meesha la baarayo, iyo dadka ama waxyaabaha la qabanayo.

Wax-ka-beddelka V: Xuquuqda Eedaysanayaasha, Habka Xaqsoorka, iyo Qaadashada

Qofna laguma qaban karo inuu ka jawaabo dambi dil ah, ama dambi kale oo caan ah, haddii aan la horkeenin ama lagu soo oogin dacwad Garsoore Guud, marka laga reebo kiisaska ka dhasha ciidamada dhulka ama kuwa badda, ama militariga, marka uu ku jiro shaqada dhabta ah xilliga Dagaalka ama khatarta dadweynaha; qofna laguma qaadi karo dambi isku mid ah in laba jeer la geliyo khatar dhimasho ama dhaawac; laguma qasbi karo kiis kasta oo dambi ah inuu markhaati ka noqdo naftiisa, ama laga qaadi karo nolol, xorriyad, ama hanti, iyada oo aan la marin habraac sharci; hantida gaarka loo leeyahayna looma qaadi karo isticmaalka dadweynaha, iyada oo aan la bixin magdhow.

Wax-ka-beddelka VI: Xuquuqda Maxkamad Degdeg ah oo Dadweynaha Loogu Talogalay

Dhammaan dacwadaha dambiyada, eedaysanuhu wuxuu xaq u leeyahay inuu helo maxkamad degdeg ah oo dadweyne, oo ay qaadaan xeerbeegti dhexdhexaad ah oo ka socota Gobolka iyo degmada uu dambigu ka dhacay, degmadaas oo sharcigu hore u xaqiijiyay, iyo in la ogeysiiyo nooca iyo sababta eedaynta; in lala kulmo markhaatiyaasha ka dhanka ah; in la helo hab khasab ah oo lagu helo markhaatiyaal u hiiliya, iyo in la helo Kaaliyaha Qareenka si uu u difaaco.

Wax-ka-beddelka VII: Maxkamadeynta Xeerbeegtida ee Kiisaska Madaniga ah

Dacwadaha sharciga guud, halkaas oo qiimaha muranku ka badan yahay labaatan doolar, xuquuqda dacwadda ee xeerbeegtida waa la ilaalin doonaa, oo aan wax xaqiiqo ah oo ay xeerbeegtidu isku dayaan, laguma baari doono Maxkamad kasta oo ku taal Mareykanka, marka loo eego xeerarka sharciga guud.

Wax-ka-beddelka VIII: Dammaanad Xad-dhaaf ah iyo Ciqaab Arxan-darro ah oo aan Caadi ahayn

Dammaanad xad dhaaf ah looma baahna, mana la soo rogi doono ganaaxyo xad dhaaf ah, mana la soo rogi doono ciqaabo naxariis darro ah oo aan caadi ahayn.

Wax-ka-beddelka IX: Xuquuqda ay Dadku Haystaan

Tirinta Dastuurka, oo ku saabsan xuquuqaha qaarkood, looma fasiran karo inay beeninayso ama ceebaynayso kuwa kale ee dadku haystaan.

Wax-ka-beddelka X: Awoodaha loo qoondeeyay Dowladaha

Awoodaha aan Dastuurka Mareykanka u igman, ama uusan u mamnuucin Dowladaha, waxaa loo qoondeeyay Dowladaha siday u kala horreeyaan, ama dadka.

Wax-ka-beddelka XI: Dacwadaha ka dhanka ah Dowladaha

Waxaa ansixiyay Kongareeska Maarso 4, 1794. Waxaa ansixiyay Febraayo 7, 1795.

Fiiro gaar ah: Qodobka III, qaybta 2aad, ee Dastuurka waxaa wax ka beddelay wax ka beddelka 11aad.

Awoodda Garsoorka ee Mareykanka looma fasiran karo inay ku xiran tahay dacwad kasta oo sharci ama sinnaan ah, oo ay bilaabeen ama ku soo oogeen mid ka mid ah Mareykanka oo ay soo oogeen Muwaadiniinta Gobol kale, ama Muwaadiniinta ama Dadka ka tirsan Dowlad Shisheeye.

Wax-ka-beddelka XII: Doorashada Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku-xigeenka

Waxaa ansixiyay Kongareeska Diseembar 9, 1803. Waxaa ansixiyay Juun 15, 1804.

Fiiro gaar ah: Qayb ka mid ah Qodobka II, qaybta 1aad ee Dastuurka waxaa lagu beddelay wax-ka-beddelka 12aad.

Cod-bixiyeyaashu waxay ku kulmi doonaan gobolladooda waxayna u codeyn doonaan Madaxweyne iyo Madaxweyne ku-xigeen, ugu yaraan midkoodna, ma noqon doono qof deggan isla gobolkooda; waxay ku magacaabi doonaan codkooda qofka loogu codeeyay Madaxweyne, iyo codad kala duwan oo qofka loogu codeeyay Madaxweyne ku-xigeen, waxayna samayn doonaan liisas kala duwan oo dhammaan dadka loogu codeeyay Madaxweyne, iyo dhammaan dadka loogu codeeyay Madaxweyne ku-xigeen, iyo tirada codadka mid kasta, kuwaas oo liisaska ku qoran ay saxiixi doonaan oo ay caddeyn doonaan, oo shaabadaysan u gudbin doonaan xarunta dowladda Mareykanka, oo loo dirayo Madaxweynaha Aqalka Sare; – Madaxweynaha Aqalka Sare, isagoo jooga Aqalka Sare iyo Aqalka Wakiillada, wuxuu furi doonaa dhammaan shahaadooyinka ka dibna codadka ayaa la tirin doonaa; – Qofka haysta tirada ugu badan ee codadka Madaxweynaha, ayaa noqon doona Madaxweynaha, haddii tiradaasi ay tahay aqlabiyadda tirada guud ee Cod-bixiyeyaasha la magacaabay; haddii uusan jirin qof haysta aqlabiyaddaas, markaa dadka haysta tirada ugu badan ee aan ka badnayn saddex liiska kuwa loogu codeeyay Madaxweyne, Aqalka Wakiilladu wuxuu isla markiiba, cod ahaan u dooran doonaa Madaxweynaha. Laakiin marka la dooranayo Madaxweynaha, codadka waxaa qaadan doona gobollada, matalaadda gobol kasta oo leh hal cod; tirada guud ee loogu talagalay ujeeddadaas waxay ka koobnaan doontaa xubin ama xubno ka socda laba meelood saddex meelood oo gobollada ah, aqlabiyadda dhammaan gobolladana waa lagama maarmaan u ah doorasho. [Haddii Aqalka Wakiilladu uusan dooran Madaxweyne mar kasta oo xuquuqda doorashada ay ku soo ururto, ka hor maalinta afraad ee Maarso ee xigta ee xigta, markaas Madaxweyne Ku-xigeenku wuxuu u dhaqmi doonaa Madaxweyne, sida haddii uu geeriyoodo ama naafo kale oo dastuuri ah oo Madaxweynaha ah. –]* Qofka haysta tirada ugu badan ee codadka Madaxweyne Ku-xigeen, wuxuu noqon doonaa Madaxweyne Ku-xigeenka, haddii tiradaasi ay tahay aqlabiyadda tirada guud ee Cod-bixiyeyaasha la magacaabay, haddii uusan jirin qof haysta aqlabiyad, ka dib labada tiro ee ugu sarreeya liiska, Aqalka Guurtidu wuxuu dooran doonaa Madaxweyne Ku-xigeenka; tirada guud ee loogu talagalay ujeeddada waxay ka koobnaan doontaa laba meelood saddex meel tirada guud ee Senator-ka, aqlabiyadda tirada guudna waa lagama maarmaan u noqon doonta doorasho. Laakiin qof aan dastuuri ahayn oo aan u qalmin xilka Madaxweynaha ma xaq u yeelan doono tan Madaxweyne Ku-xigeenka Mareykanka.

*Waxaa lagu beddelay qaybta 3aad ee wax-ka-beddelka 20aad.

Wax-ka-beddelka XIII: Baabi’inta Addoonsiga

Waxaa ansixiyay Kongareeska Janaayo 31, 1865. Waxaa ansixiyay Diseembar 6, 1865.

Fiiro gaar ah: Qayb ka mid ah Qodobka IV, qaybta 2, ee Dastuurka waxaa lagu beddelay wax-ka-beddelka 13-aad.

Qaybta 1aad.

Addoonsiga iyo addoonsiga aan ikhtiyaariga ahayn, marka laga reebo ciqaabta dambiga ee dhinacgu si habboon loogu xukumay, ma jiri doonaan gudaha Mareykanka, ama meel kasta oo hoos timaada awooddooda.

Qaybta 2aad.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ku dhaqan geliyo qodobkan sharci ku habboon.

Wax-ka-beddelka XIV: Muwaadinimada, Habka Xaqsoorka, iyo Ilaalinta Sinaanta

Waxaa ansixiyay Kongareeska Juun 13, 1866. Waxaa ansixiyay Luulyo 9, 1868.

Fiiro gaar ah: Qodobka I, qaybta 2aad, ee Dastuurka waxaa wax ka beddelay qaybta 2aad ee wax ka beddelka 14aad.

Qaybta 1aad.

Dhammaan dadka ku dhashay ama ku dhashay Mareykanka, oo hoos yimaada awooddooda, waa muwaadiniin ka tirsan Mareykanka iyo Gobolka ay ku nool yihiin. Ma jiro Gobol sameyn kara ama fulin kara sharci kasta oo soo koobaya mudnaanta ama xasaanadda muwaadiniinta Mareykanka; mana jiro Gobol ka qaadi kara qof kasta nolol, xorriyad, ama hanti, iyada oo aan la helin hab sharci oo sax ah; mana diidi karo qof kasta oo ku jira awooddiisa ilaalinta sinnaanta sharciyada.

Qaybta 2aad.

Wakiillada waxaa loo qaybin doonaa dhowr Gobol iyadoo loo eegayo tiradooda, iyadoo la tirinayo tirada dadka ku nool Gobol kasta, marka laga reebo Hindida aan canshuurta laga qaadin. Laakiin marka xuquuqda codbixinta doorasho kasta oo loogu talagalay doorashada codbixiyayaasha Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku-xigeenka Mareykanka, Wakiillada Kongareeska, Saraakiisha Fulinta iyo Garsoorka ee Gobol, ama xubnaha Sharci-dejinta, loo diido mid ka mid ah dadka ragga ah ee Gobolkaas, oo ah labaatan iyo kow sano jir, iyo muwaadiniinta Mareykanka, ama si kasta oo loo soo gaabiyo, marka laga reebo ka qaybgalka kacdoonka, ama dembiyada kale, saldhigga matalaadda waxaa lagu dhimi doonaa saamiga ay tirada muwaadiniinta ragga ah ee noocaas ahi ku yeelan doonto tirada guud ee muwaadiniinta ragga ah ee da’doodu tahay kow iyo labaatan sano ee Gobolkaas.

Qaybta 3aad.

Qofna ma noqon karo Senator ama Wakiil ka tirsan Kongareeska, ama cod-bixiyaha Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku-xigeenka, ama ma qaban karo xil kasta, madani ama militari, hoos yimaada Mareykanka, ama hoos yimaada Dowlad Goboleed, kuwaas oo, iyagoo hore u dhaartay, xubin ka tirsan Kongareeska, ama sarkaal ka tirsan Mareykanka, ama xubin ka tirsan sharci-dejin Goboleed, ama sarkaal fulineed ama garsoor oo Gobol kasta ah, si ay u taageeraan Dastuurka Mareykanka, waxay ku lug yeelan doonaan kacdoon ama kacdoon ka dhan ah, ama waxay siin doonaan gargaar ama raaxo cadawgooda. Laakiin Kongareesku wuxuu cod laba meelood meel ah ka qaadi karaa naafanimadaas.

Qaybta 4aad.

Saxnimada deynta dadweynaha ee Mareykanka, oo sharcigu oggol yahay, oo ay ku jiraan deymaha lagu bixiyo hawlgabka iyo gunnooyinka adeegyada lagu xakameynayo kacdoonka ama kacdoonka, lama weydiin doono. Laakiin Mareykanka iyo Dowlad kasta ma qaadi doonaan ama ma bixin doonaan wax deyn ah ama waajib ah oo lagu taageerayo kacdoonka ama kacdoonka ka dhanka ah Mareykanka, ama sheegasho kasta oo ku saabsan luminta ama xorreynta addoon kasta; laakiin dhammaan deymahaas, waajibaadka iyo sheegashooyinkaas waxaa loo tixgelin doonaa sharci darro iyo waxba kama jiraan.

Qaybta 5aad.

Shirweynuhu wuxuu yeelan doonaa awood uu ku dhaqan geliyo, iyadoo la raacayo sharci ku habboon, qodobbada qodobkan.

*Waxaa wax ka beddelay qaybta 1aad ee wax ka beddelka 26aad.

Wax-ka-beddelka XV: Xuquuqda Codaynta Iyadoon Loo Eegin Jinsiyadda

Waxaa ansixiyay Kongareeska Febraayo 26, 1869. Waxaa ansixiyay Febraayo 3, 1870.

Qaybta 1aad.

Xuquuqda muwaadiniinta Mareykanka ay u leeyihiin inay codeeyaan ma diidi doonaan ama ma soo gaabin doonaan Mareykanka ama Dowlad kasta sababo la xiriira jinsiyadda, midabka, ama xaaladdii hore ee addoonsiga –

Qaybta 2aad.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ku dhaqan geliyo qodobkan sharci ku habboon.

Wax-ka-beddelka XVI: Canshuurta Dakhliga Federaalka

Waxaa ansixiyay Kongareeska Luulyo 2, 1909. Waxaa ansixiyay Febraayo 3, 1913.

Fiiro gaar ah: Qodobka I, qaybta 9aad, ee Dastuurka waxaa wax ka beddelay wax ka beddelka 16aad.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu canshuur ka ururiyo dakhliga, ilo kasta oo laga helo, iyada oo aan la qaybin gobollada qaarkood, iyo iyada oo aan loo eegin tirakoob ama tirakoob.

Wax-ka-beddelka XVII: Doorashada Tooska ah ee Senatarrada

Waxaa ansixiyay Kongareeska Maajo 13, 1912. Waxaa ansixiyay Abriil 8, 1913.

Fiiro gaar ah: Qodobka I, qaybta 3aad, ee Dastuurka waxaa wax ka beddelay wax ka beddelka 17aad.

Aqalka Senate-ka ee Mareykanka wuxuu ka koobnaan doonaa laba Senator oo ka kala socda Gobol kasta, oo ay dadkoodu soo doortaan, muddo lix sano ah; Senator kastana wuxuu yeelan doonaa hal cod. Codbixiyeyaasha Gobol kasta waxay yeelan doonaan shuruudaha looga baahan yahay codbixiyeyaasha laamaha ugu badan ee sharci-dejinta Gobolka.

Marka boosaska bannaan ay ka dhacaan matalaad Gobol kasta oo ka tirsan Aqalka Senate-ka, hay’adda fulinta ee Gobolkaas ayaa soo saari doonta qoraal doorasho si loo buuxiyo boosaska bannaan: Waxaa shardi ah, in sharci-dejinta Gobol kasta ay awood u siin karto fulinta inay sameeyaan magacaabis ku meel gaar ah ilaa dadku ay buuxiyaan boosaska bannaan doorasho ahaan sida sharci-dejintu u amri karto.

Wax-ka-beddelkan looma fasiran karo inuu saameyn ku yeelanayo doorashada ama muddada Senator kasta oo la doortay ka hor inta uusan ansax noqon qayb ka mid ah Dastuurka.

Wax-ka-beddelka XVIII: Mamnuucidda Khamriga

Waxaa ansixiyay Kongareeska Diseembar 18, 1917. Waxaa ansixiyay Janaayo 16, 1919. Waxaa la baabi’iyay wax ka beddelka 21.

Qaybta 1aad.

Hal sano ka dib markii la ansixiyay qodobkan, soo saarista, iibinta, ama rarista khamriga sakhraansan ee gudaha, soo dejinta, ama ka dhoofinta Mareykanka iyo dhammaan dhulka hoos yimaada awooddiisa si loogu isticmaalo cabitaannada waa mamnuuc.

Qaybta 2aad.

Kongareeska iyo dhowrka Gobol waxay yeelan doonaan awood isku mar ah oo ay ku dhaqan gelin karaan qodobkan iyagoo adeegsanaya sharci ku habboon.

Qaybta 3aad.

Qodobkani wuxuu noqon doonaa mid aan shaqaynayn haddii aan lagu ansixin wax ka beddel Dastuurka sharci-dejinta ee dhowrka Gobol, sida ku xusan Dastuurka, muddo toddobo sano gudahood ah laga bilaabo taariikhda Golaha Wakiilladu u gudbiyay Gobollada.

Wax-ka-beddelka XIX: Xuquuqda Haweenka ee Codbixinta

Waxaa ansixiyay Kongareeska Juun 4, 1919. Waxaa ansixiyay Ogosto 18, 1920.

Xuquuqda muwaadiniinta Mareykanka ay u leeyihiin inay codeeyaan ma diidi doonaan ama ma soo gaabin doonaan Mareykanka ama Dowlad kasta sababo la xiriira jinsiga.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ku dhaqan geliyo qodobkan sharci ku habboon.

Wax-ka-beddelka XX: Shuruudaha Xafiiska iyo Kala-guurka

Waxaa ansixiyay Kongareeska Maarso 2, 1932. Waxaa ansixiyay Janaayo 23, 1933.

Fiiro gaar ah: Qodobka I, qaybta 4aad, ee Dastuurka waxaa wax ka beddelay qaybta 2aad ee wax ka beddelkan. Intaa waxaa dheer, qayb ka mid ah wax ka beddelka 12aad waxaa lagu beddelay qaybta 3aad.

Qaybta 1aad.

Muddadii Madaxweynaha iyo Madaxweyne ku-xigeenku waxay dhammaan doontaa duhurnimada maalinta 20-ka Janaayo, muddada xil-haynta Senatarrada iyo Wakiilladuna waxay dhammaan doontaa duhurnimada maalinta 3-aad ee Janaayo, sannadaha ay muddadaas dhammaan lahayd haddii aan qodobkan la ansixin; shuruudaha xil-hayntana way bilaaban doonaan.

Qaybta 2aad.

Shirweynuhu wuxuu kulmi doonaa ugu yaraan hal mar sannadkii, shirkaasna wuxuu bilaaban doonaa duhurnimada maalinta 3aad ee Janaayo, haddii aanay sharci ahaan u magacaabin maalin kale.

Qaybta 3aad.

Haddii, waqtiga loo qoondeeyay bilowga muddada Madaxweynaha, Madaxweynaha la doortay uu dhinto, Madaxweyne Ku-xigeenka la doortay ayaa noqon doona Madaxweyne. Haddii Madaxweyne aan la dooran ka hor wakhtiga loo qoondeeyay bilowga muddada xilkiisa, ama haddii Madaxweynaha la doortay uu ku guuldareysto inuu u qalmo, markaas Madaxweyne Ku-xigeenka la doortay wuxuu noqon doonaa Madaxweyne ilaa Madaxweyne uu u qalmo; Kongareesku wuxuu sharci ahaan u dejin karaa kiiska aan Madaxweyne la doortay ama Madaxweyne Ku-xigeen la doortay midna u qalmin, isagoo ku dhawaaqaya cidda markaa u dhaqmi doonta Madaxweyne, ama habka loo dooran doono qofka wax qaban doona, qofkaasna wuxuu u dhaqmi doonaa si waafaqsan ilaa Madaxweyne ama Madaxweyne Ku-xigeen uu u qalmo.

Qaybta 4aad.

Sharci ahaan, Kongareesku wuxuu dejin karaa kiiska dhimashada qof kasta oo ka mid ah dadka uu Golaha Wakiilladu ka dooran karo Madaxweyne marka xaqa doorashadu uu iyaga u soo gudbo, iyo kiiska dhimashada mid ka mid ah dadka uu Aqalka Guurtidu ka dooran karo Madaxweyne Ku-xigeen marka xaqa doorashadu uu iyaga u soo gudbo.

Qaybta 5aad.

Qodobbada 1aad iyo 2aad waxay dhaqan geli doonaan maalinta 15aad ee Oktoobar ka dib ansixinta qodobkan.

Qaybta 6aad.

Qodobkani wuxuu noqon doonaa mid aan shaqaynayn haddii aan sharci-dejiyayaashu ansixin sidii wax-ka-beddel Dastuurka ah oo ay ku sameeyeen saddex meelood meel afar meelood oo ka mid ah dhowr Gobol muddo toddoba sano gudahood ah laga bilaabo taariikhda la soo gudbiyay.

Wax-ka-beddelka XXI: Ka-noqoshada Mamnuucidda

Waxaa ansixiyay Kongareeska Febraayo 20, 1933. Waxaa ansixiyay Diseembar 5, 1933.

Qaybta 1aad.

Qodobka siddeed iyo tobnaad ee wax-ka-beddelka Dastuurka Mareykanka ayaa halkan lagu baabi’iyay.

Qaybta 2aad.

Gaadiidka ama soo dejinta Gobol, Dhul, ama haysashada Mareykanka si loogu keeno ama loogu isticmaalo khamriga sakhraansan, taasoo ka hor imaanaysa sharciyadiisa, waa mamnuuc.

Qaybta 3aad.

Qodobkani wuxuu noqon doonaa mid aan shaqaynayn haddii aan lagu ansixin wax ka beddel Dastuurka heshiisyada ka jira dhowr Gobol, sida ku xusan Dastuurka, muddo toddobo sano gudahood ah laga bilaabo taariikhda Golaha Wakiilladu u gudbiyay Gobollada.

Wax-ka-beddelka XXII: Laba xilli oo xaddidan oo loogu talagalay Madaxweynaha

Waxaa ansixiyay Kongareeska Maarso 21, 1947. Waxaa ansixiyay Febraayo 27, 1951.

Qaybta 1aad.

Qofna looma dooran karo xilka Madaxweynaha in ka badan laba jeer, qofna ma qaban karo xilka Madaxweynaha, ama u dhaqmayo sidii Madaxweyne, in ka badan laba sano oo muddo ah oo qof kale loo doortay Madaxweyne, mana loo dooran karo xilka Madaxweynaha in ka badan hal mar. Laakiin Qodobkani ma khuseeyo qof kasta oo haya xilka Madaxweynaha markii Qodobkan uu soo jeediyay Kongareesku, mana ka hor istaagi doono qof kasta oo hayn kara xilka Madaxweynaha, ama u dhaqmaya sidii Madaxweyne, inta lagu jiro muddada uu Qodobkani shaqeynayo inuu qabto xilka Madaxweynaha ama u dhaqmo sidii Madaxweyne inta ka dhiman muddadaas.

Qaybta 2aad.

Qodobkan wuxuu noqon doonaa mid aan shaqeyneyn haddii aan lagu ansixin wax ka beddel Dastuurka oo ay sameeyeen sharci-dejiyayaasha saddex meelood meel afar meelood oo ka mid ah dhowrka Gobol muddo toddobo sano gudahood ah laga bilaabo taariikhda uu Kongareesku u gudbiyay Gobollada.

Wax-ka-beddelka XXIII: Cod-bixiyeyaasha Madaxweynaha ee Degmada Columbia

Waxaa ansixiyay Kongareeska Juun 16, 1960. Waxaa ansixiyay Maarso 29, 1961.

Qaybta 1aad.

Degmada ka kooban xarunta Dowladda Mareykanka waxay u magacaabi doontaa habka uu Kongareesku u amri karo:

Tiro ka mid ah cod-bixiyeyaasha Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku-xigeenka ayaa la mid ah tirada guud ee Senator-ka iyo Wakiillada ee Kongareeska oo Degmadu xaq u yeelan lahayd haddii ay ahaan lahayd Gobol, laakiin aan ka badnayn Gobolka ugu dadka yar; waxay noqon doonaan kuwo lagu daray kuwa ay Gobolladu magacaabeen, laakiin waxaa loo tixgelin doonaa, ujeeddooyinka doorashada Madaxweynaha iyo Madaxweyne Ku-xigeenka, inay noqdaan cod-bixiyeyaal ay Gobol u magacaabeen; waxayna ku kulmi doonaan Degmada oo ay fulin doonaan waajibaadkaas sida ku xusan qodobka laba iyo tobnaad ee wax-ka-beddelka.

Qaybta 2aad.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ku dhaqan geliyo qodobkan sharci ku habboon.

Wax-ka-beddelka XXIV: Joojinta Canshuurta Codbixinta

Waxaa ansixiyay Kongareeska Agoosto 27, 1962. Waxaa ansixiyay Janaayo 23, 1964.

Qaybta 1aad.

Xuquuqda muwaadiniinta Mareykanka ay u leeyihiin inay u codeeyaan doorasho kasta oo hordhac ah ama mid kale oo loogu talagalay Madaxweynaha ama Madaxweyne Ku-xigeenka, codbixiyayaasha Madaxweynaha ama Madaxweyne Ku-xigeenka, ama Senator ama Wakiil ka tirsan Kongareeska, Mareykanka ama Gobol kasta looma diidi doono ama lama soo koobi doono sababo la xiriira ku guuldareysiga bixinta canshuurta codbixinta ama canshuur kale.

Qaybta 2aad.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ku dhaqan geliyo qodobkan sharci ku habboon.

Wax-ka-beddelka XXV: Naafada Madaxweynaha iyo Kala-guurka

Waxaa ansixiyay Kongareeska Luulyo 6, 1965. Waxaa ansixiyay Febraayo 10, 1967.

Fiiro gaar ah: Qodobka II, qaybta 1aad, ee Dastuurka waxaa saameeyay wax-ka-beddelka 25aad.

Qaybta 1aad.

Haddii Madaxweynaha xilka laga qaado ama uu geeriyoodo ama iscasilo, Madaxweyne Ku-xigeenku wuxuu noqonayaa Madaxweyne.

Qaybta 2aad.

Markasta oo uu bannaanaado xafiiska Madaxweyne Ku-xigeenka, Madaxweynuhu wuxuu magacaabi doonaa Madaxweyne Ku-xigeen kaasoo xilka la wareegi doona marka ay ansixiyaan cod aqlabiyad ah oo ka mid ah labada Aqal ee Kongareeska.

Qaybta 3aad.

Markasta oo Madaxweynuhu u gudbiyo Madaxweynaha ku-meel-gaarka ah ee Aqalka Sare iyo Guddoomiyaha Aqalka Wakiillada qoraalkiisa ah in uusan awoodin inuu guto awoodaha iyo waajibaadka xafiiskiisa, ilaa uu u gudbiyo qoraal lid ku ah, awoodaha iyo waajibaadkaas waxaa fulin doona Madaxweyne Ku-xigeenka isagoo ah Ku-simaha Madaxweynaha.

Qaybta 4aad.

Markasta oo Madaxweyne Ku-xigeenka iyo aqlabiyadda saraakiisha ugu sarreeya waaxyaha fulinta ama hay’ad kale oo Kongareesku ay sharci ahaan u gudbiyaan Madaxweynaha ku-meel-gaarka ah ee Aqalka Sare iyo Guddoomiyaha Aqalka Wakiillada bayaankooda qoraalka ah ee ah in Madaxweynuhu aanu awoodin inuu guto awoodaha iyo waajibaadka xafiiskiisa, Madaxweyne Ku-xigeenku wuxuu isla markiiba la wareegi doonaa awoodaha iyo waajibaadka xafiiska isagoo ah Madaxweyne Ku-meel-gaar ah.

Intaa ka dib, marka Madaxweynuhu u gudbiyo Madaxweynaha ku-meel-gaarka ah ee Aqalka Senate-ka iyo Guddoomiyaha Aqalka Wakiillada qoraalkiisa ah in aan wax awood ah lahayn, wuxuu dib u bilaabi doonaa awoodaha iyo waajibaadka xafiiskiisa haddii Madaxweyne Ku-xigeenka iyo aqlabiyadda saraakiisha ugu sarreeya waaxda fulinta ama hay’ad kale oo Kongareesku sharci ahaan u oggolaadaan, inay afar maalmood gudahood u gudbiyaan Madaxweynaha ku-meel-gaarka ah ee Aqalka Senate-ka iyo Guddoomiyaha Aqalka Wakiillada qoraalkooda ah in Madaxweynuhu uusan awoodin inuu guto awoodaha iyo waajibaadka xafiiskiisa. Markaa Kongareesku wuxuu go’aan ka gaari doonaa arrinta, isagoo isugu imaanaya afartan iyo siddeed saacadood gudahood ujeeddadaas haddii uusan ku jirin kalfadhi. Haddii Kongareesku, gudahood labaatan iyo kow maalmood ka dib marka la helo bayaanka qoraalka ah ee dambe, ama, haddii Kongareesku uusan ku jirin kalfadhi, labaatan iyo kow maalmood gudahood ka dib marka Kongareesku uu isugu yimaado, uu ku go’aamiyo cod saddex-meelood laba meelood ah labada Aqal in Madaxweynuhu uusan awoodin inuu guto awoodaha iyo waajibaadka xafiiskiisa, Madaxweyne Ku-xigeenku wuxuu sii wadi doonaa inuu xilka ka qaado isla Madaxweyne Ku-xigeenka; haddii kale, Madaxweynuhu wuxuu dib u bilaabi doonaa awoodaha iyo waajibaadka xafiiskiisa.

Wax-ka-beddelka XXVI: Xuquuqda Codaynta marka ay tahay siddeed iyo toban jir

Waxaa ansixiyay Kongareeska Maarso 23, 1971. Waxaa ansixiyay Luulyo 1, 1971.

Fiiro gaar ah: Wax-ka-beddelka 14, qaybta 2, ee Dastuurka waxaa wax ka beddelay qaybta 1 ee wax-ka-beddelka 26aad.

Qaybta 1aad.

Xuquuqda muwaadiniinta Mareykanka, ee da’doodu tahay siddeed iyo toban sano ama ka weyn, inay codeeyaan looma diidi karo ama lama soo koobi karo Mareykanka ama Dowlad kasta da’deeda awgeed.

Qaybta 2aad.

Kongareesku wuxuu awood u yeelan doonaa inuu ku dhaqan geliyo qodobkan sharci ku habboon.

Wax-ka-beddelka XXVII: Mushaharka Kongareeska

Asal ahaan la soo jeediyay Sebtembar 25, 1789. La ansixiyay Maajo 7, 1992.

Sharci, oo wax ka beddelaya magdhowga adeegyada Senatarrada iyo Wakiillada, ma dhaqan geli doono, ilaa doorashada Wakiilladu ay soo farageliso.

Haddii aad turjumaaddan ka hesho wax khalad ah, fadlan la xiriir editor@masscivics.com.

If you find any errors in this translation, please contact editor@masscivics.com.

MassCivics last checked this page on November 16, 2026.

Sources

  • Federal government: National Archives, The Constitution of the United States: A Transcription, as of September 17, 1787.