Massachusetts Civics Online Know your government, know your rights, and get involved.
Akèy / Dokiman Fondatè / Deklarasyon Endepandans

Kreyòl Ayisyen

Deklarasyon Endepandans

Dokiman Fondatè

Deklarasyon an nan Endepandans

Kongrè Kontinantal la te adopte deklarasyon sa a nan 4 Jiyè 1776; se avè l trèz koloni Ameriken yo te deklare endepandans yo anba Gran Bretay.

Deklarasyon an inanim de trèz Etazini yo nan Amerik. Lè nan kou evènman imen yo, li vin nesesè pou yon sèl moun fonn gwoup politik yo ki konekte yo avèk yon lòt, e pou yo sipoze pami pouvwa ki sou latè, estasyon separe e egal kote lwa nati ak nati a Bondye bay yo dwa, yon respè desan sou opinyon yo sou limanite mande pou yo ta dwe deklare sa ki lakòz yo ki pouse yo nan separasyon an.

Preyanbil

Nou kenbe sa yo verite yo dwe pwòp tèt ou-evidan, ke tout moun yo kreye egal ego, ke yo doue pa kreyatè yo ak sèten dwa inalienable, ki nan mitan sa yo, se lavi, libète ak pouswit nan kontantman.

Ki pou jwenn sekirite dwa sa yo, gouvènman yo enstitiye nan mitan moun, ki sòti nan pouvwa jis yo soti nan konsantman moun ki gouvène, ke nenpòt lè nenpòt ki fòm gouvènman an vin tounen destriktif nan bout sa yo, li se dwa pou pèp la chanje oswa aboli li, ak enstiti nouvo gouvènman an, tap mete fondasyon li sou prensip sa yo ak òganize pouvwa li nan fòm sa a, tankou pou yo sanble yo gen plis chans efè sekirite yo ak kontantman.

Prudans, tout bon, pral dikte ke gouvènman lontan etabli pa ta dwe chanje pou limyè ak pasajè kòz; ak kòmsadwa tout eksperyans te montre, ke limanite yo gen plis dispozisyon yo soufri, pandan y ap mal yo soufri, pase dwa tèt yo pa aboli fòm yo ki yo yo abitye. Men lè yon tren long abi ak uzurpasyon, pouswiv toujou menm objè a evinces yon konsepsyon diminye yo anba despotism absoli, li se dwa yo, li se devwa yo, jete nan gouvènman an tankou, ak bay nouvo gad pou sekirite nan lavni yo.

Sa ki te pasyan soufrans nan koloni sa yo; ak sa yo se kounye a nesesite a ki kontrenn yo chanje sistèm ansyen yo nan gouvènman an. Istwa a nan wa a prezan nan gwo Bretay se yon istwa de moun ki blese repete ak uzurpasyon, tout li te gen nan objè dirèk etablisman an nan yo tirani absoli sou eta sa yo. Bay prèv sa a, se pou fè fè yo soumèt nan yon mond fran.

  • Li te refize konsantman li sou lwa, ki pi an sante ak nesesè pou byen piblik la.
  • Li te entèdi gouvènè li yo pase lwa ki gen enpòtans imedya ak peze, sof si yo sispann nan operasyon yo jouk li ta dwe pran konsantman li; e lè sa sispann li, li te nèt neglije patisipe nan yo.
  • Li te refize pase lòt lwa pou fè aranjman pou gwo distri moun, sòf si moun sa yo ta renonse dwa reprezantasyon nan lejislati a, yon dwa ki pa posib pou yo epi ki tou piti pou tiran sèlman.
  • Li te rele ansanm kadav lejislatif nan kote ki ra, enkonfòtab, ak lwen soti nan depo yo nan dosye piblik yo, pou sèl bi pou fatig yo nan konfòmite avèk mezi l’yo.
  • Li te fonn kay reprezantan plizyè fwa, pou opoze avèk yon seri règleman envazyon sou dwa pèp la.
  • Li te refize pou yon tan long, apre dissolisyon sa yo, pou fè lòt moun eli; kijan pouvwa lejislatif yo, anmezi pou èkstèmine, te retounen nan moun yo nan gwo pou fè egzèsis yo; eta a ki rete nan tan vle di ekspoze a tout danje ki genyen nan envazyon soti nan san yo pa, ak kriz nan.
  • Li te fè efò pou anpeche popilasyon eta sa yo; pou sa ki bloke lwa yo pou natiralizasyon etranje yo; refize pase lòt moun pou ankouraje migrasyon yo isit la, ak ogmante kondisyon yo nan apwopriye nouvo nan peyi.
  • Li bloke administrasyon jistis la, lè li refize bay li lwa pou etabli pouvwa jidisyè.
  • Li fè jij yo depann de volonte li pou kont li, pou biwo yo, ak kantite lajan ak peman salè yo.
  • Li te bati yon foul moun nan nouvo biwo, e li voye yon pakèt ofisye sa yo pou lwe pèp nou an, e pou yo manje manje yo.
  • Li te kenbe nan mitan nou, nan tan nan lapè, kanpe lame san konsantman nan lejislati nou yo.
  • Li afekte rann militè endepandan ak siperyè pouvwa sivil la.
  • Li te konbine avèk lòt moun pou sijè nou nan yon jiridiksyon etranje pou konstitisyon nou an, ak lwa nou pa rekonèt; bay konsantman li nan zak yo nan lejislasyon pretann:
  • Pou anbarase kadav twoup ame nan mitan nou:
  • Pou pwoteje yo, pa yon jijman riz, soti nan pinisyon pou nenpòt ki krim ke yo ta dwe komèt sou moun ki rete nan eta sa yo:
  • Pou koupe komès nou ak tout pati nan mond lan:
  • Pou enpoze taks sou nou san konsantman nou an:
  • Pou privasyon nou nan anpil ka, nan benefis yo nan jijman pa jiri:
  • Pou transpòte nou pi lwen pase lanmè yo dwe te eseye pou ofans pretann:
  • Pou aboli sistèm lib la nan lwa angle nan yon pwovens vwazen, etabli ladan l’yon gouvènman abitrè, ak agrandisman limit li yo konsa rann li nan yon fwa yon egzanp ak enstriman anfòm pou entwodwi menm règ la absoli nan koloni sa yo:
  • Pou wete kat nou yo, aboli lwa ki pi valab nou yo, epi chanje fondamantalman fòm gouvènman nou yo:
  • Pou sispann pwòp lejislati nou yo, ak deklare tèt yo envesti ak pouvwa lejifere pou nou nan tout ka tou sa.
  • Li te abize gouvènman an isit la, pa deklare nou soti nan pwoteksyon l’, li fè lagè kont nou.
  • Li te piye lanmè nou yo, ravaje peyi nou yo, boule tout ti bouk nou yo, ak detwi lavi pèp nou an.
  • Li se nan moman sa a transpòte gwo lame nan mèsenè etranje yo konplete travay yo nan lanmò, dezolasyon ak tirani, ki deja kòmanse ak sikonstans nan mechanste & pèrfidans fèk paralèl nan laj yo ki pi barbarie, ak totalman diy tèt la nan yon nasyon sivilize.
  • Li oblije sitwayen parèy nou yo kaptif sou lanmè segondè pou pote zam kont peyi yo, pou yo vin ekzekutè nan zanmi yo ak frè yo, oswa yo tonbe tèt yo nan men yo.
  • Li te eksite rezolisyon domestik pami nou, e te fè efò pou pote sou moun ki rete nan fontyè nou yo, mizilye yo krèm Endyen, ki gen règ li te ye nan lagè, se yon destriksyon san diferans tout laj, sèks ak kondisyon.

Nan chak etap nan opresyon sa yo nou te petisyon pou reparasyon nan kondisyon ki pi enb: petisyon repete nou yo te reponn sèlman pa repete aksidan. Yon chèf ki gen karaktè konsa make pa tout zak ki ka defini yon tiran, se pakab yo dwe chèf la nan yon moun ki lib.

Ni gen nou te vle nan atensyon nan nou britanik frè. Nou te avèti yo de tan zan tan nan tantativ yo nan lejislati yo pou yon ekstansyon pou yon jiridiksyon enjistifyabl sou nou. Nou te raple yo nan sikonstans emigrasyon nou an ak règleman isit la. Nou te fè apèl nan jistis natif natal yo ak mayanimite, epi nou te evoke yo pa lyen ki nan fanmi komen nou yo disou usurpasyon sa yo, ki ta inevitableman entèwonp koneksyon nou yo ak korespondans. Yo menm tou yo pa tande vwa jistis ak konsanjan. Se poutèt sa, nou dwe aksepte nan nesesite, ki denonse separasyon nou an, epi kenbe yo, menm jan nou kenbe rès la nan limanite, lènmi nan lagè, nan zanmi lapè.

Se poutèt sa, nou menm reprezantan ki nan eta amerik yo, nan kongrè jeneral la, reyini, fè apèl kont jij siprèm nan nan mond lan pou rektitid entansyon nou yo, fè, nan non, ak pa otorite moun ki bon nan koloni sa yo, solanèlman pibliye ak deklare, ke koloni sa yo ini yo, ak nan dwa ta dwe lib yo ak eta endepandan; ke yo absòbe de tout fidelite pou kouwòn Britanik lan, e ke tout koneksyon politik ant yo ak eta a nan gwo Bretay, se e ta dwe totalman fonn; e ke kòm eta lib ak endepandan yo, yo gen tout pouvwa pou leve lagè, konkli lapè, kontra alyans, etabli komès, ak fè tout lòt zak ak bagay ke eta endepandan yo ka nan dwa fè. Ak pou sipò nan deklarasyon sa a, ak yon depandans fèm sou pwoteksyon nan divinans diven, nou youn ak lòt angajman youn ak lòt lavi nou, fòtin nou yo ak onè sakre nou an.

Paj sa a repwodui tèks PDF Kreyòl la pou li ka li pi fasil sou telefòn. Ou ka gade PDF orijinal la isit la.

Dekouvri lòt dokiman fondatè ki te bati gouvènman Ameriken an.

Tout dokiman yo